12 januari 2015

PvdA in de Raad over Herindeling

Het mag bekend zijn dat de PvdA voorstander is van herindeling. Dit omdat maatschappelijke opgaven als het vergroten van kansen voor onze jongeren via onderwijs en scholing, het versterken van onze lokale economie, winkelen, vergroten van werkgelegenheid en het gezamenlijk optrekken rondom de opzet en uitvoering van jeugdzorg en WMO-AWBZ boven gemeentegrenzen uitstijgen

Inleiding.
In november 2013 hebben wij als PvdA, op basis van gehouden onderzoeken, ingestemd met het collegevoorstel om samenvoeging met de gemeenten Groningen en Ten Boer te zoeken. Die constructie biedt voor onze inwoners de beste kansen om vraagstukken als zorg, huisvesting, onderwijs, economische bedrijvigheid en service- en dienstverlening aan te pakken.
Dit hebben wij duidelijk ook voor de gemeenteraadsverkiezingen op 19 maart 2014 aan de inwoners van Haren laten weten. Men weet waar de partij van de Arbeid voor staat en waarvoor ze kiest.

Het proces.
Het nieuwe college van D66, GVH en VVD heeft in april 2014 een opdracht van de raad gekregen om een onderzoek te doen naar de Bestuurlijke Toekomst van Haren. De uitkomst diende in oktober 2014 aan de raad te worden aangeboden. Om dit op te pakken, is er een zogenaamd Ontwerpteam geformeerd.

Graag zouden we van het College willen horen hoe dit Ontwerpteam heeft gefunctioneerd. Klopt het dat leden uit dit Ontwerpteam zijn gestapt? Wat was daarvan de reden?
Op blz. 6 van het verslag van het Ontwerpteam wordt aangegeven dat “de deelnemers van de bijeenkomst niet representatief zijn voor de gehele bevolking”. Is er dan wel draagvlak. Michiel Verbeek: “Het is niet representatief, maar we moeten het hiermee doen”. Uit het verslag: “175 burgers is leuk, maar waar blijven al die andere burgers?”

Hoe duidt u dan nu uw besluit dat de bevolking optimaal betrokken is bij dit proces en uw voorstel op steun van de bevolking kan rekenen?
Uit de pers mochten wij als raad vernemen dat het college ging voor een methode die Large Scale Interventions heette. In normaal Nederlands: in gespreksgroepjes bij elkaar zitten in Postillion Motel Haren. Jammer dat de communicatie met de raad door het college hierin werd vergeten.
Twee bijeenkomsten werden in totaal door ca. 260 personen bezocht, allemaal onder leiding van extern ingehuurde adviseurs. Was de eerste avond nog levendig door over de meest ideale gemeente te praten, de tweede avond werd door zeer veel aanwezigen als een aanfluiting beleefd.
Een slecht voorbereid en ingevoerde dure externe begeleider; op veel vragen van inwoners moest het college het antwoord schuldig blijven.

Het college gaf aan dat, mocht de belangstelling voor deze bijeenkomsten tegen vallen, ondanks de overvloed aan mogelijkheden om zich hiervoor aan te melden, dat dan via het bevolkingsregister maximaal 500 inwoners uit de gemeente benaderd zouden gaan worden om hier aan deel te nemen. Kan het college aangeven of hiervan gebruik is gemaakt en indien ja, hoeveel inwoners dan nog aangeschreven zijn om mee te doen?
Vreemd, omdat men aangaf dat uit het onderzoek uit 2013 al heel veel nuttige en bruikbare informatie naar voren was gekomen. Die had men dan toch in kunnen brengen, met nog de periode van april 2014 – oktober 2014 waarover men zich over dit onderwerp boog.
Veel zaken moesten we uit de pers vernemen of bereikten de raad niet eens. Als PvdA hebben wij als enige partij in september aan het college gevraagd om de raad een actuele stand van zaken te geven: tot die tijd hadden we als raad, ondanks in het coalitieakkoord van VVD, GVH en D66 voorgestane openheid en het betrekken van de gemeenteraad bij dit proces, nog niets mogen vernemen.

Een frappant voorbeeld hiervan: de opdracht van ons als gemeenteraad aan het college luidde:
a. kijk naar een structurele samenwerking met Tynaarlo;
b. kijk naar een fusie met Tynaarlo;
c. kijk naar een fusie met Groningen en Ten Boer;
d. kijk naar andere samenwerkingsverbanden in de regio.
En zomaar opeens komt de optie: zoek uit of Haren zelfstandig kan blijven uit de hoge hoed van het college en wordt dit zonder de raad te informeren gedaan. Hoezo een open en transparant proces?

Dit is in afwijking van het projectplan van D66; kan het college aangeven waar en wanneer men ons als gemeenteraad hierover heeft geïnformeerd en het besluit heeft voorgelegd?
Als raad kregen we te horen dat oktober niet gehaald zou worden om met een voorstel te komen. Het college ging, zonder toestemming van de raad en zonder financiële dekking, een bedrag van
€ 30.000, = extra uitgeven voor de organisatie van twee inloopdagen, een extra onderzoek van een commercieel onderzoeksbureau naar kosten van zelfstandigheid van de gemeente Haren en een folder en Bestuurlijke Toekomst Wijzer.
Ook hier werd zowel het coalitieakkoord als het projectplan van D66 met de voeten getreden:
geen voorstel de deur uit zonder een communicatieparagraaf en zonder financiële dekking.

Vanuit de PvdA willen we van het college graag weten op welke posten nu bezuinigd gaat worden ter dekking van dit tekort. Helder en transparantie naar de inwoners toe!
De twee open dagen werden door een gering aantal inwoners bezocht en ca. 1100 inwoners hebben de BTH-wijzer ingevuld.

Kan het college aangeven welke maatregelen men heeft genomen om het veelvuldig invullen vanuit hetzelfde adres/postcode etc. van deze BTH-wijzer tegen te gaan?
In november zou er op basis van meer onderzoeken een voorstel komen. We kregen als raad te horen dat het college meer tijd nodig had en dat het december zou gaan worden. En in december kregen we te horen dat het januari 2015 zou gaan worden.
Vanuit de fractie van de PvdA hebben we het college deze ruimte gegund.
Immers: onze inwoners hebben recht op een goed en gedegen onderzoek en uitkomsten.
Dus de PvdA heeft, ondanks de tijdplanning van het projectplan van D66, het college deze extra maanden uitstel gegund. Iedereen vindt dat dit proces zorgvuldig en weloverwogen moet worden doorlopen.

Het is dan toch uitermate schofferend naar ons als gemeenteraad toe, dat het college, nota bene bij de installatie van een nieuwe burgemeester van Tynaarlo, het college aldaar een zogenaamde bruidstaart aanbied. Was het college van Haren toen al overtuigd van de steun van D66/GVH en VVD aan het voorstel dat ze dit zonder dat de gehele raad op 12 januari een beslissing kon nemen, al zo deed? Of heet dit: stemmingmakerij?
Ook bevreemdend was het, daar waar er normaliter geen raadsleden bij persbijeenkomsten van het college aanwezig zijn, er nu opeens wel vertegenwoordigers vanuit de fracties van VVD, GVH en D66 aanwezig waren. Dit ook nog eens zonder uitnodiging. Hoezo, het dan samen optrekken van de gemeenteraad zoals VVD, D66 en GVH dit telkens voor de bühne roepen maar niet in praktijk brengen?

Het collegevoorstel – draaien.
Wij vinden het verheugend dat het college van VVD, D66 en GVH unaniem en eendrachtig kiest voor herindeling. Daarin vinden zij de steun van de PvdA.
Wel apart is het dat in het verkiezingsprogramma van GVH staat: wij zijn niet overtuigd van de noodzaak van herindeling en ook niet van de snelheid waarmee de provincie dit wil opleggen.
Daar is zij ook de verkiezingen mee ingegaan: Haren zelfstandig.

GVH heeft zich in 2013 bewust buiten de deur opgehouden op de locaties waar de discussieavonden over de herindeling plaatsvonden. In 2014, deed GVH opeens volop mee aan het werven van inwoners bij de discussieavonden en zat ze aan de tafel in de zaal. Het lijkt ons logisch dat GVH nu aan haar kiezers uit gaat leggen waarom zij deze draai nu ze op het pluche zitten, hebben gemaakt.

Interessant is ook het Veel en Veelvuldig Draaien van de VVD. Voor 19 maart 2014 was de VVD voor het doen van een onderzoek naar de samenvoeging met de gemeenten Groningen en Ten Boer. Tijdens de verkiezingscampagne trok de VVD dit voorstel weer in en waren alle opties mogelijk. In de fractie was men na 19 maart 2014 overtuigd van zelfstandigheid lazen we in het persbericht en luttele minuten nadat het college haar besluit aan de pers had toegelicht, draaide de VVD wederom en ging men voor fusie met Tynaarlo. Betrouwbaar bestuur?

De gedeputeerde van D66 die zich met de provinciale herindeling bezig houdt, is niet voor een herindeling over de gemeentegrens. De optie mag eventueel onderzocht worden, mits het een duidelijke meerwaarde heeft boven fusies met Groninger gemeenten. Wij zijn benieuwd om vanuit de D66 fractie, op basis van de verrichtte onderzoeken, te horen waaruit die duidelijke meerwaarde in zit die hun keuze voor Tynaarlo rechtvaardigt. Ook om hun Gedeputeerde tegemoet te komen.

De gemeenteraad heeft nu 2 keer diverse onderzoeken laten uitvoeren naar de best mogelijke keuze voor het samengaan van Haren met andere gemeenten.
In 2013 kwam duidelijk en overtuigend naar voren dat het samengaan van Haren met Groningen en Ten Boer de beste optie was.
In 2014, ook op basis van nog weer extra onderzoeken, scoort wederom het samengaan van Haren met Groningen en Ten Boer het beste.

In het lijstje scoort Tynaarlo wat plus en min op de vraag: Is er bereidheid bij buurgemeenten en provincies bij deze optie? (om over de provinciegrens heen her in te delen). Wij van de PvdA houden van een positieve insteek, doch als wij de verslagen van de provincies Groningen en Drenthe gelezen hebben, neigt dit naar onze mening naar een duidelijke min.

In datzelfde lijstje scoort de optie Groningen/Ten Boer op draagvlak bij inwoners een min.
Is dit op basis van de ca. 1100 ingevulde BTH-wijzers dat u deze conclusie trekt?

Het college stelt dat de optie van samenvoeging met Groningen en Ten Boer op basis van argumenten de voorkeur heeft. Wij hebben vooral van D66 telkens gehoord dat er op basis van gedegen en uitgebreid onderzoek, op rationele basis, met verifieerbare argumenten, een beslissing genomen dient te worden. Wij gaan er dan ook van uit dat D66 aan haar principes hierover vasthoudt en kiest voor Groningen en Ten Boer.

Een belangrijk punt voor ons als PvdA is het betrekken en activeren van burgers bij de lokale politiek.
Want op deze basis kan de democratie tot in de haarvaten van wijken en dorpen gestalte krijgen.
Dit vinden veel inwoners van Haren ook een zeer belangrijk punt en ze maken zich zorgen over deze mogelijkheid bij de optie Groningen/Ten Boer. Ook het college trekt zich deze bezorgdheid aan en vindt de dorpse structuur van Tynaarlo dan beter passen bij burgerparticipatie.

Graag zouden we van het college willen weten of in alle dorpen en buurtschappen in de gemeente Tynaarlo de nabijheid van de gemeente net zo ervaren wordt als in het hoofddorp Vries waar het gemeentehuis staat.
Daarnaast is het college van Groningen, waaronder ook twee D66 en een VVD wethouders, druk bezig om de wijken meer zeggenschap en invloed te geven op gemeentelijke plannen en besluitvorming. Nog meer dan nu al geschiedt in Hoogkerk, waar zelfs collegevoorstellen door inwoners besproken worden, alvorens de besluitvorming in te gaan. Op basis van deze positieve ontwikkelingen kan dit een welkom aanvulling zijn op de ontwikkelingen binnen onze gemeente op het gebied van burgerbetrokkenheid.

Het groene karakter van onze gemeente is eveneens een belangrijk punt voor het college, want in haar slotconclusies ziet zij als voordeel dat Haren met Tynaarlo een groene long vormt tussen Assen en Groningen. Van wethouder Sloot hebben we in een paginagroot interview mogen lezen dat Haren moet groeien om de voorzieningen overeind te kunnen houden en dat om meer inwoners te trekken, we dus meer huizen moeten bouwen. De in de planning staande woningen bij DHE moeten er in ieder geval komen zegt wethouder Verbeek, anders verliezen we kapitalen. En we mogen ook nog excellente villa’s bouwen in de groene long. Hoe serieus neemt het college haar eigen woorden?

Conclusies

  • We hebben als PvdA op een positieve en constructieve wijze de afgelopen periode meegedaan en meegedacht aan het proces om tot een zorgvuldig, op basis van goed en gedegen onderzoek , besluit te komen.
  • We hebben voor lief genomen dat het college de raad onvolledig heeft geïnformeerd, eigenmachtig zaken gewijzigd heeft in de opdrachtverstrekking met het onderzoeken van een extra optie en extra geld heeft uitgegeven zonder dat wij als gemeenteraad, die hierover gaat, dat wisten.
  • We hebben het college extra maanden gegeven voor het doen van een goed gedegen onderzoek.
  • We zijn verheugd dat wederom op basis van deze onderzoeken, als uitkomst de optie Groningen en Ten Boer als beste uit de bus komt, net als in 2013 toe het college een andere samenstelling kende. Dat tekent dus ook de onafhankelijkheid van de onderzoeksresultaten, los van collegesamenstelling. Dan verwacht je toch te lezen dat dit het meest voor de hand liggende voorstel wordt?
  • Opeens verliest het college haar rationele en intellectuele denkwijze, gaat over op emotie en kiest, los van financiële, sociale problematiek, huisvestingsopgaven, onderwerpen als “groene long” en “dorps karakter” om voor de optie Tynaarlo te kiezen.
  • Helemaal verbaasd zijn we als het college dan ook nog voorstelt om nu nog van alles uit te gaan zoeken bij Tynaarlo. Daar heb je toch dan ruimschoots de tijd voor gehad?
  • En wanneer willen we wat van het college en raad van Tynaarlo weten? Dan blijkt dat er nóg een verkenning en onderzoek uitgevoerd moet worden en dat twee provincies vanuit Gedeputeerde en Provinciale Staten er ook nog wat van moeten vinden. Tijdpad en perspectief ontbreken geheel!
  • Dan zitten we ver in 2016, zo niet nog later. Ondertussen roept het college burgers op om mee te denken over bezuinigen op o.a. bibliotheek, muziekschool, sport en cultuur en de vakleerkrachten gymnastiek. Want we redden het financieel niet. En in 2015 moeten we al besluiten op de samenwerking en inkoop van jeugdzorg en WMO-AWBZ. En blijven we voor 1,8 miljoen euro per jaar inhuren aan externe inhuur omdat we ambtelijk de dienstverlening aan de burgers niet meer zelf kunnen doen. Want het college moet nog zaken verkennen…..

Vanuit de PvdA vinden wij, in het belang van al onze inwoners, dat er op zeer korte termijn een definitief besluit moet worden genomen. Wij blijven kiezen, op basis van de uitkomsten van alle onderzoeken, zowel uit 2013 als 2014, voor de optie Groningen en Ten Boer.

NB: Aanvullend voorstel van D66 en GPV in de raad van 12 januari: het aantrekken van een onafhankelijk expert om het samengaan van Haren met Tynaarlo te begeleiden – wie zal dat betalen?

Lammie Schuiling,  Ton Sprenger,  Jos Stroomer

Fractie 12 januari 2015